وظایف و تکالیف مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی

وظایف و تکالیف مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی

مطالبی که در این نوشته بررسی می‌کنیم:


تکالیف و وظایف مالیاتی کدامند؟
اشخاص مشمول انجام تکالیف مالیاتی کدامند؟
چرا دفاتر قانونی باید پلمب شوند؟
چه زمانی می بایست تکالیف مالیاتی را انجام دهیم؟
نحوه تشکیل پرونده مالیاتی
جرائم و مجازات مالیاتی انجام ندادن تکالیف مالیاتی کدامند؟

تکالیف و وظایف مالیاتی کدامند؟

در بسیاری از جلسات مشاوره مالیاتی و حتی تماس ها این موضوع خیلی پر رنگ است یعنی عدم آگاهی از نحوه اجرای تکالیف مالیاتی، که باید در مهلت تعیین شده توسط مدیران و شرکتها به سازمان امور مالیاتی ارسال گردد.

تکالیف مالیاتی یکسری وظایفی هستند که اشخاص حقیقی و حقوقی وظیفه انجام آنها را به عهده دارند و انجام ندادن آن عواقب جبران ناپذیری را به دنبال دارد.

چه اشخاصی مشمول انجام تکالیف مالیاتی هستند و چه اشخاصی مشمول نیستند؟

اشخاصی که مشمول تکالیف مالیاتی هستند:

  • کلیه مالکین اعم از اشخاص (حقیقی یا حقوقی) نسبت به اموال یا املاک خود واقع در ایران.
  • هر شخص حقیقی ایرانی مقیم ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران کسب می نماید.
  • هر شخص حقیقی ایرانی مقیم خارج از ایران نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران کسب می نماید.
  • هر شخص حقوقی ایرانی نسبت به کلیه درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران کسب می نماید.
  • هر شخص غیر ایرانی ( حقیقی یا حقوقی) نسبت به درآمدهایی که در ایران کسب می نماید و همچنین نسبت به درآمدهایی که بابت واگذاری امتیازات. از ایران کسب می نماید.

اشخاصی که مشمول تکالیف مالیاتی نمی‌شوند:

  • کشاورزان.
  • کارگران.
  • صیادان.
  • عشایر.
  • شرکت‌های تعاونی دانش آموزی و دانشجویان.

از جمله تکالیف مالیاتی مهم می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. پلمپ دفاتر قانونی.
  2. تشکیل پرونده مالیات بر درآمد اشخاص (حقیقی- حقوقی).
  3. اخذ کد اقتصادی.
  4. تشکیل پرونده مالیات بر ارزش افزوده و اخذ گواهی مالیات بر ارزش افزوده.
  5. ارائه لیست حق بیمه به سازمان تامین اجتماعی.
  6. ارائه اظهارنامه مالیات بر حقوق.
  7. ارائه اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده.
  8. ارائه صورت معاملات فصلی.
  9. تحریر دفاتر قانونی.
  10. ارائه اظهارنامه مالیات بر عملکرد یا اظهارنامه مالیات بردرآمد.

لازم به ذکر است که در صورت انجام ندادن هر کدام از این تکالیف مالیاتی، مشمول جرائم مالیاتی غیر قابل بخشش مربوطه به آن خواهید شد.

  1. پلمب دفاتر تجاری:

یکی از تکالیف مالیاتی اشخاص (حقیق- حقوقی) اخذ دفاتر تجاری که شامل:

  • دفتر روزنامه و دفترکل
  • دفتر هزینه و دفتردرآمد

می باشد که برای اشخاص مختلف متفاوت است:

  • اشخاص حقوقی: این اشخاص ( شرکتها و موسسات) بعد از ثبت شرکت یا موسسه، می بایست، نهایتا تا دو ماه بعد از ثبت شرکت برای دفاتر قانونی خود اقدام نمایند. برای انجام این کار با مراجعه به سایت ssaa.ir و پایگاه سازمان ثبت شرکتها اقدام به پلمب دفاتر  نمایید. و هر سال نیز باید قبل از شروع فعالیت خود اقدام به گرفتن دفاتر نمایند.
  • اشخاص حقیقی: که این اشخاص در سازمان امور مالیاتی به سه دسته تقسیم می شوند:
  1. اشخاص حقیقی گروه اول: این گروه دارای دفاتر کل و معین هستند (همانند اشخاص حقوقی)
  2. اشخاص حقیقی گروه دوم: دفاتر این گروه دفتر درآمد و دفتر هزنیه می باشد.
  3. اشخاص حقیقی گروه سوم: دفاتر قانونی ندارند.
  4. تشکیل پرونده مالیاتی :

تشکیل پرونده مالیاتی برای اشخاص حقیقی و حقوقی طی دو مرحله صورت می گیرد:

الف: مرحله اول مراجعه فیزیکی به نزدیکترین اداره امور مالیاتی محل کسب یا دفتر مرکزی

ب: مرحله دوم که بصورت الکترونیکی است و با وارد شدن به سامانه مالیاتی www.tax.gov.ir و ثبت نام کد اقتصادی در سایت سازمان امور مالیاتی انجام پیش ثبت نام کد اقتصادی و مرحله بعد ثبت نام کد اقتصادی و طی نمودن مراحل بعدی و طی مراحل مختلف و رسیدم کد به ۴۵ و دریافت کامل کد اقتصادی که نشانه ثبت نام کامل می باشد.

مدیران و صاحبان کسب و کار می توانند جهت مشاوره حضوری در ساعات اداری به گروه مالیات یار مراجعه نمایند.

  1. اخذ کد اقتصادی.

  2. تشکیل پرونده مالیاتی ارزش افزوده.

  3. ارائه لیست حق بیمه به سازمان تامین اجتماعی.

  4. اظهارنامه مالیات بر حقوق.

  5. اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده.

  6. صورت معاملات فصلی.

  7. اظهارنامه عملکرد.

تکالیف مالیاتی از نظر مقاطع زمانی به چند دسته مختلف تقسیم می شود:

  •  تکالیف مالیاتی قبل از شروع سال مالی:

قبل از شروع سال مالی، برخی عملیات مانند پلمپ دفاتر باید انجام گیرد. درخواست پلمپ دفاتر به استثنای سال اول ثبت، باید قبل از شروع سال مالی انجام شود.

اگر این دفاتر حتی یک روز بعد از شروع سال مالی ( بعد از اولین فعالیت در سال جاری) تاریخ دفاتر ثبت شود، ممیز مالیاتی می تواند آن سال مالی شرکت را علی الراس اعلام نماید و باعث خسارت و جریمه برای شرکت می شود.

  •  تکالیف مالیاتی روزانه:

اشخاص حقیقی و حقوقی موظف به انجام عملیات ثبت و بایگانی مدارک خرید، فروش و هزینه در سیستم حسابداری و تحریر دفاتر کل و روزنامه می باشند.

  • تکالیف مالیاتی ماهانه:

یکی دیگری از وظایف که برعهده اشخاص (حقیقی- حقوقی) می باشد، انجام تکالیف ماهانه می باشد. که حداکثر مهلت ارسال آن یک ماه پس از اتمام ماه قبل می باشد این تکالیف شامل:

    • تهیه و تنظیم و ارسال لیست بیمه.
    • تهیه و تنظیم اظهارنامه مالیات بر حقوق.

تکالیف مالیاتی از نظر مقاطع زمانی

لازم به ذکر است که عدم ارایه این لیست، در زمان مقرر ۱۰ درصد از مبلغ بیمه پرداختنی و عدم پرداخت به ازای هرماه ۲ درصد مشمول جریمه برای اشخاص حقیقی و حقوقی می شود.

  • تکالیف مالیاتی فصلی:

یکی از تکالیف فصلی که برعهده اشخاص و شرکت هاست:

    • ارسال اظهارنامه ارزش افزوده می باشد که باید۱۵ روز بعد از پایان هر فصل این اظهارنامه آماده. اظهارنامه ارزش افزوده بر خلاف گزارشات ماده ۱۶۹ ق.م.م بصورت کلی بوده و اشخاص فقط اعلام می نمایند که چقدر خرید، هزینه و فروش داشته اند.
    • ارسال صورت معاملات فصلی که ۴۵ روز پس از هر فصل می باشد
  • مالیاتی سالانه:

تکالیف سالانه که مهمترین آنارائه اظهارنامه عملکرد می باشد.

    • ارائه اظهارنامه عملکرد کلیه اشخاص حقیقی تا پایان خرداد ماه.
    • ارائه اظهارنامه عملکرد اشخاص حقوقی تا۴ ماه بعد از اتمام سال مالی می باشد.

اگر این اظهارنامه در موعد مقرر ارسال نگردد، امکان ارسال اظهارنامه الحاقی یا اصلاحی را از دست خواهید داد و شرکت علی الرس محسوب می شود.

چرا دفاتر قانونی باید پلمب شوند؟

طبق قانون تجارت دفاتر قانونی قبل از هر گونه استفاده و ثبت عملیات مالی باید پلمب گردند. پلمب کردن یعنی این دفاتر باید توسط مامور اداره ثبت ممهور شده و کل صفحات آن شمرده شود و تعداد صفحات در ابتدا و انتهای دفتر ذکر گردد. کل دفتر باید قیطان کشی شده و ابتدا و انتهای آن امضا گردد ضمن آنکه ابتدا و انتهای قیطان هم با مهر وزرات دادگستری ممهور گردیده و منگنه شود. و زمان دریافت دفاتر قانونی عموما تا قبل از شروع سال مالی می باشد، مگر اینکه شرکتی شروع به کارش تازه باشد در وسط سال نیز قبل از شروع فعالیتش دفاتر قانونی را اخذ می نماید

جرائم انجام ندادن تکالیف مالیاتی به شرح زیر می باشد:

شرح کار جریمه عدم پرداخت جریمه عدم ارائه اظهارنامه آخرین مهلت ارسال
اظهارنامه ارزش افزوده ماهانه ۲% مالیات متعلقه ۵۰% مالیات متعلقه ۱۵ روز بعد از پایان هر فصل
ارسال لیست بیمه سازمان تامین اجتماعی ماهانه ۲% حق بیمه متعلقه ۱۰% حق بیمه متعلقه تا پایان ماه بعد
اظهارنامه مالیات حقوق ۱۰ درصد مالیات متعلقه و ماهانه ۲% مالیات متعلقه ۲% حقوق پرداختی تا پایان ماه بعد
گزارشات فصلی موضوع ماده۱۶۹ مکرر ۲% جریمه عدم ارسال گزارشات ۱% مبلغ فروش تا ۴۵ روز بعد از پایان هر فصل
اظهارنامه عملکرد کتمان درآمد ۳۰% مالیات متعلقه ۳۰% مالیات متعلقه اشخاص حقیقی تا ۳۱ خردادماه

اشخاص حقوقی۴ ماه پس ازپایان دوره مالی

مجازات جرائم مالیاتی کدامند:

زمانی که اشخاص درآمد یا فروش خود را مخفی می نمایند و یا به وظایف قانونی خود عمل نمی کنند. مانند تاخیر در تسلیم اظهار نامه مالیاتی، عدم اعلام درآمد یا معاملات مشمول مالیات، عدم پرداخت مالیات و…. در صورت نادیده گرفتن قوانین، مجازاتی برای متخلفین در نظر گرفته شده است شامل:

  • حبس از ۶ ماه تا ۲ سال.
  • پرداخت جریمه نقدی.
  • محرومیت از برخی حقوق اجتماعی.
  • ممنوعیت از برخی فعالیت های شغلی.
  • ممنوع الخروج شدن.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *